“Ik heb het verkeerd gedaan…”

In de aandacht voor het (moslim-)terrorisme in ons land van de laatste anderhalve week is er een berichtje dat bij mij blijft haken. Een leraar van de school, waar Mohammed B. zijn Havo-opleiding haalde, voelde zich als leraar tekort geschoten zijn. Iemand die in Nederland is geboren en op school gegaan, kan toch geen moslimterroristische moordenaar worden. Ik vind het ontroerend, dat die leraar het boetekleed aantrekt. Meestal zeggen mensen: met wat een ander doet, heb ik niks te maken; of: iedereen heeft een eigen verantwoordelijkheid. Maar een leraar die zich verbonden voelt met het verdere leven van zijn leerlingen, dat vind ik ‘klasse’!

Als Paulus in de eerste brief aan de Corinthiërs komt te schrijven over het Heilig Avondmaal, verschijnt dat gouden zinnetje: “ieder beproeve zichzelf!” – NBV: “Laat daarom iedereen zichzelf eerst toetsen…” (11:28). Dat doet die leraar ook; hij onderzoekt zijn eigen leer-situatie. Nu kan dat onderzoek niet los van de omgeving en daar kon wel eens de sleutel liggen. De oud-leerling veranderde ingrijpend, radicaliseerde, tot in zijn kleding en haardracht toe. Hij is daartoe niet door het onderwijs beïnvloed, maar door de militante sfeer rond de tweede intifada van Palestijnen tegen Israël, Osama Bin Laden, Afghanistan, Indonesië, Irak. Bij hem voel je ‘roeping’ om moslimbroeders te steunen, waarbij geweld wordt afgedaan als ‘onmisbaar middel’. Het kon wel ‘s zijn, dat de berichtgeving via televisie en internet ingrijpend de geest van de oud-leerling heeft veranderd.
In de brief op het lichaam van Theo van Gogh waren ook citaten uit de Joodse talmoed. Uit hun verband gerukte woorden – daarmee richt je schade aan.

Ik noem enkele zinnen: “Alleen Joden zijn mensen”; “Joden mogen leugens gebruiken om niet-Joden te misleiden”. De laatste zin gaat over uitwegen uit onrechtvaardige belasting met willekeur in de Romeinse tijd. De eerste zin gaat over de onreinheid in de tent van een gestorvene, waarbij niet-Joden geen onreinheid ‘oplopen’. In de talmoed krijgen rechtvaardigen uit àlle volken deel aan het paradijselijke van de komende wereld. Mohammed B. maakt van tijdgebonden en soms door wanhoop gekenmerkte uitspraken in de talmoed dogma’s leerstellingen, alsof ze in de synagoge zo worden geleerd. Dit is antisemitisme door verdraaiing, smaad en laster!

De leraar uit Amsterdam heeft ‘t wellicht niet fout gedaan. De onjuiste interpretatie van de talmoed zal niet door de leraar komen. De wil om te lasteren kun je in het onderwijs niet voorkomen. Tja, mensen zijn zelf verantwoordelijk. Maar als er Avondmaal wordt gevierd in de kerk, staat de eigen mening niet centraal, maar Jezus Christus in wie rechtvaardigheid en barmhartigheid navolgenswaardig zichtbaar zijn geworden. Laten we daar bij blijven, ons hoofd nuchter houden en anderen mede door ons gedrag daartoe inspireren.

Ds. Scheltens