Deense cartoons en nog wat

Enkele cartoons in Deense kranten hebben bij veel moslims voor ophef gezorgd. Er wordt in veel moslimslanden heftig gedemonstreerd. Bij een gebouw van de Europese Unie in Gaza (Palestijns gebied) was het ook raak. De Deense minister-president heeft de betrokken ambassadeurs ontvangen en op het hart gebonden escalatie van de spanning te voorkomen. Hij voorziet een wereldwijd probleem met onbeheersbare kanten. U begrijpt: het gaat om vrijheid van meningsuiting.

Ik heb er iets van vernomen: bij de hemelpoort houdt Mohammed zelfmoord-commando’s tegen, omdat er een groot tekort aan maagden is; een man draagt een tulband met een (kort) lontje en onder die tulband zit een dikke bom.
Ik vind het wel een probleem, dat onder het mom van vrijheid van meningsuiting onbedaarlijke kwetsende taal en tekeningen kunnen verschijnen. De christelijke geschiedenis kent het al heel lang: een kruis met een ezel erop. Het doet me wel iets, maar niet veel, want is uiting van onverstand en onbegrip.

Als moslims gekwetst worden door grappen en grollen over Mohammed, zit daar een roep om islamitisch recht achter: het moet gestraft worden naar moslimse maatstaven. Daar zit een probleem. Wel bind ik dat het Westen zorgvuldiger moet omgaan met de waarde ‘vrijheid’ Want vrijheid is toch niet dat alles maar moet kunnen. Er moet toch ook respect zijn voor anderen. Er moet toch niet beledigd worden.

Als in Nederland de emancipatie begint om meer gelijkwaardigheid en vrijheid te bewerken, moeten we goed weten, wat de grondleggers Abraham Kuyper (ARP), de Savornin Lohman (CHU) en Schaepman (RKSP) voor ogen stonden. Het ging tegen de overmacht van de liberale richting die het kiesrecht in handen had en zo de touwtjes vast had in de samenleving. Kuyper wilde de burgers in hun vrijheid en verantwoordelijkheid serieus nemen, gaf algemeen kiesrecht en bevorderde maatschappelijke organisaties met besturen van gewone burgers, die idealen in de samenleving wilden verwerkelijken. Bij die idealen hoort niet kwetsen en ook niet ‘niets is ons te dol’! Het gaat om vrijheid tot dienstbaarheid, vrijheid tot verantwoordelijkheid nemen.

In de christelijke kerk leert Paulus dat sterken moeten omzien naar zwakken, zowel in houding, de ander ontzien, respect, hulpvaardigheid. Ik begrijp, als iemand zegt: laten moslims zich druk maken tegen zelfmoordcommando’s in Afghanistan, Irak en Israël. Maar ons gedrag moet niet gebaseerd zijn op wat anderen doen of nalaten, maar op wat Christus door zijn Geest in ons bewerken wil. Zo bereiden wij ons goed voor op de viering van het Heilig Avondmaal.

Ds. Scheltens