Een jaar Nieuwe Bijbelvertaling

We gebruiken in de kerkdiensten sinds 31 oktober 2004 de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV). Over een half jaar gaan we erover praten of u dat een goede ontwikkeling vindt.

Afgelopen woensdag was er een klassikale bezinningsavond over die vertaling. Helaas kon prof. Talstra niet komen in verband met ernstige ziekte van zijn vrouw. Voor hem in de plaats kwam dr. Krans, Nieuwtestamenticus aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij noemde de twee kernbegrippen van die vertaling: brontekstgetrouw en doeltaalgericht. (De brontaal is de taal waaruit je vertaalt. Dat zijn voor de Bijbel: Hebreeuws, Aramees en Grieks. De doeltaal is onze taal, het Nederlands.) Nu heeft iedere taal eigen kenmerken, die je niet zomaar vertalen kunt.

Daarom noemde dr. Krans twee andere begrippen: “tekstkenmerken” en ”taalkenmerken”. De tekstkenmerken slaan: op eigenaardigheden, kleurrijkheden, speciale effecten, woordspelingen, sfeer enz.

Voor Lucas 1 en 2 vindt ik de woorden “en het geschiedde” een tekstkenmerk. In de nieuwe vertaling is die verdwenen, want het zelfde Griekse woord, dat met “en het geschiedde” vertaald werd, wordt nu met ‘toen’ en ‘terwijl’ vertaald. Het gaat om Lucas 1: 8, 23, 59; 2: 1,6,15.

Dr. Krans noemde in Hebreeën 11 de teksten over de geloofshelden met de beginwoorden: ”door zijn geloof”. Dat is een tekstkenmerk. Ik zou het op prijs stellen, als meer ban die tekstkenmerken in een herziening van de nieuwe Bijbelvertaling zouden kunnen terechtkomen. Daarbij moet de doeltaalgerichtheid niet verdwijnen, want die is van grote waarde. Maar soms denk ik: het ‘decreet’ uit Lucas 2 is geen doeltaal. Op catechisatie lazen we Johannes 20: 20 “Na deze woorden toonde hij hun zijn handen en zijn zijde”. Waarom niet vertaald met “liet hij hun zijn handen en z’n zij zien”?

Niet alles wat je bij je boven voelt komen, is even steekhoudend, als het over die bijbelvertaling gaat. Maar de bijbelvertaling mag onderwerp zijn van gesprek.

Voor mij betekent dat niet een negatief oordeel. Dat is tegenwoordig gauw zo: gesprek, discussie is een verkapte uitdrukking voor kritiek. Dat vind ik jammer, want gesprek kan vaak verhelderen en verbinden ook al druk je je wat anders uit dan de ander. Als die kant van ‘gesprek’ vervaagt, wordt de sfeer bitser en dat is niet goed.

We willen vanuit de kerkenraad graag stimuleren, dat het gesprek over de bijbelvertaling op gang komt. Dan kunnen we goed praten op de gemeenteavond van april 2006. En de synode wil graag eind 2009 reacties van gemeenten ontvangen via de classes. Dan kan de synode meteen goed rekening houden met wat in de gemeenten leeft als die een eigen beoordeling geeft. Leuk, als ook vanuit onze gemeente gevoelens daar op tafel komen.

Ds. Scheltens