Een plaatselijke commissie voor normen en waarden

In de gemeente Ede is een commissie voor normen en waarden opgezet onder leiding van oud-minister Bert de Vries. De burger moet aan het woord komen over ergernissen en zorgen.

Hebben we aan de grondwet, de strafwet en de verklaring van de rechten van de mens niet genoeg? Hebben we aan de Tien Geboden niet genoeg? Hebben we aan het visioen van profeten en apostelen over vrede en gerechtigheid niet genoeg? Minister Donner had het over de ziel van de samenleving. Waar wordt die ziel benard? Waar kan die ziel goed doorwerken? En laat de samenleving daarover maar eens goed doorpraten. Daarom heeft de burgemeester van Ede een speciale commissie van burgers gevormd. Ik mag namens “religieuze groeperingen” meedoen.

Waarom doe ik dat? Drie redenen: omdat het een brede maatschappelijke discussie is, omdat ik de band tussen kerk en overheid hechter wil hebben en omdat aandacht vanuit de kerk voor de samenleving belangrijk is. “Wat is uw bedoeling eigenlijk?”, vroeg een plaatselijke journalist. Het gaat om de ziel van de samenleving, waar komt die in de knel en waar kan die goed functioneren – daarover wil ik graag meedenken. Zo luidde ongeveer mijn antwoord.

Je kunt zeggen: we hebben als kerken in de Schiften gelezen over het Koninkrijk van God met recht en gerechtigheid, vrede en barmhartigheid. Jezus is er met zijn Bergrede en Paulus met zijn ‘huistafels’ – dat is toch al lang voorhanden: het enige wat moet groeien is aandacht voor de Schrift!

Ja, zo kunnen stoere kerkmensen reageren. Ik ben het nog met ze eens ook. Maar we leven in een postmoderne tijd met versnippering van aandachtsgebieden en een sterke individualisering met een egoïstische inslag. De idealen van Gods Koninkrijk worden lang niet door iedereen gewaardeerd. De zorg voor recht en gerechtigheid wordt ingevuld op heel verschillende wijze. En daar komt bij, dat door desintegratie in de samenleving een toenadering van mensen altijd een bijdrage kan leveren aan versterking van het maatschappelijk besef. Daarom zie ik wat in die discussie over waarden en normen. Laat anderen eens reageren op de inspiratie die ik voel uitgaan van Abraham, Jakob, Jozef, vader en moeder uit het Spreukenboek, Jezus en Paulus.

Natuurlijk is de roep op veiligheid een voedingsbron voor het praten over normen en waarden. Dat je fiets niet gestolen of gemold wordt, dat je niet omvergeduwd wordt, dat je kinderen niet in gevaar gebracht worden etc. In de zorg en het onderwijs komen slechte ervaringen ook tot aandacht voor normen en waarden. Er is enig eigen belang bij ‘normen en waarden’. En toch denk ik dat een gezamenlijk beraad over normen en waarden het egoïstische karakter vermindert, juist als er een ‘hoor en wederhoor’ op gang komt! En hoe kunnen we beter bezig zijn dan in een goed onderling beraad, waarbij een goede bron kan doorwerken?

Ds. Scheltens