Het geheim van het leven 

De commissie-Schnabel heeft in februari 2016 een rapport uitgebracht over een ‘voltooid leven’. Anders dan de commissie kwam het kabinet deze maand tot de conclusie dat er “onder allerlei voorwaarden een voorziening moet zijn voor mensen die ‘klaar’ zijn met leven”, aldus premier Rutte. De minister van volksgezondheid wil zelfs een speciale beroepsgroep op de been zetten, die dit proces van levensbeëindiging begeleidt. Dat valt bij mij verkeerd en doet me voelen: zo moet het niet!

column-20161022-1

Want het organiseren van speciale engelen des doods, is niet goed voor de volksgezondheid. De eigen arts en de eigen mensen in de kring van mantelzorg zijn de eerst aangewezenen om via zorgvuldige omgang met de betrokkene stap voor stap mee te komen. De huisarts heeft de mogelijkheid om een intensieve palliatieve zorg te bieden.

De christelijke partijen (CDA, ChristenUnie en SGP) zeggen niet mee te willen werken aan de uitgezette beleidslijn van het kabinet.

De commissie die het rapport heeft uitgebracht, ziet te veel haken en ogen. Prof. Schnabel  (D66) schaamt zich er niet voor om dit te verdedigen, ook al beleeft zijn eigen partij autonomie als een geliefkoosd thema.  Schnabel vindt een aparte wet naast de huidige euthanasiewet verwarrend.

Bisschop Eijk vertelt in het dagblad Trouw ferm, dat voltooid leven op grond van autonomie niet kan.

Alles overziende lijkt mij, dat de huidige praktijk met een euthanasiewetgeving, die rekent met uitzichtloos en ondragelijk lijden, genoeg moet zijn.

Het is mijn pastorale ervaring, dat terughoudendheid en zorgvuldige begeleiding het beste zijn.  Wie praat over voltooid leven, vertilt zich al gauw aan het geheim van het leven, de levenskracht en de vitaliteit van het zich aanpassen aan andere levensomstandigheden. Als de zorgzaamheid maar goed op peil blijft en niet ontaardt in betutteling, bevoogding of verslonzing. Ik aarzel niet om ook het gevaar van veroordeling te noemen. Ik heb de afgelopen jaren te veel gezien en beleefd aan een zorgvuldige opzet van huisarts en direct betrokkenen, waarbij respect voor een eigen keuze voorop staat.

En ik haast me erbij te zeggen, dat een eigen keuze niet betekent, dat het altijd op autonomie is gebaseerd. Het kan net zo goed gebaseerd zijn op diep doorleefd geloof, dat God zijn schepping niet heeft bedoeld om het leven te rekken. Een mens mag zich instellen op de ontmoeting met de levende God, die leven geeft en leven doet. En als er vertrouwelijke omgang is met deze dingen van geloof en Godsbesef, dan is het een weldaad, dat er van mag worden uitgegaan, dat een levenseinde rustig en zorgvuldig mag worden tegemoet gezien.

column-201561022-2

En het is mijn ervaring, dat als een dokter zegt: we komen er nu toch wel heel dichtbij, dat de naast betrokkene zegt: nee, er is geen pijn en er is nog contact, dat zo waardevol is, dat de tijd nog niet gekomen is. En in een zorgvuldige begeleiding kan dat goed bespreekbaar zijn.

En wat vindt u van de persoon, die in alle oprechtheid zegt: ik ben zo gehecht geraakt aan de woorden van Jezus  ‘Heden zult ge met Mij in het paradijs zijn’. Ook al hoeft het onze keuze niet te zijn, respect moet kunnen voor de persoonlijke ervaring nabij een voltooid leven te komen.

Al die verschillende ervaringen zijn mogelijk binnen de huidige wetgeving met nadruk op de zorg van artsen. Als we de grens overgaan naar een beroepsgroep die een andere insteek krijgt, doen we tekort aan de zorgvuldigheid van de persoonlijke omgang tussen patiënt, de arts en de kring van mantelzorgers, die vaak bestaat uit: een levenspartner (als die er nog is), de kinderen (als die er zijn) en de naaste familie, vrienden of buren.

Niet iedereen kan op ieder moment van zijn leven zingen: God is goed. Maar het is de wonderlijke ervaring, dat veel mensen aan het eind van hun leven kunnen belijden: ja, God is goed. En dat de naaste gezinsleden ontroerd kunnen blijven door het horen van die woorden uit de mond van degene die staat voor de poort van de dood. Want dat er een poort is die open staat, ook voor mij, is een geheimenis dat alle redeneringen ver te boven gaat. En dat heeft alles te maken met het geheim van het leven, dat geschapen is tot verheerlijking en een opgang naar God, die ons geweven heeft in de schoot van onze moeder.

Ds. Wim Scheltens