Historische sensatie?

Het is Boekenweek. Prof. Henk van Os, kunstverteller, schreef een mooi boekje voor een paar cent: Moederlandse geschiedenis. Hij haakt aan bij het thema: ‘geschiedenis van de lage landen’.

Veel mensen hebben niet veel met geschiedenis. Het gaat om hier en nu. Toch heeft de cultuurhistoricus Johan Huizinga een mooie uitdrukking in omloop gebracht: historische sensatie. Dat wil zeggen: dat je ergens bent, of dat je iets ziet, waarbij je een opwindend gevoel krijgt van de grote betekenis ervan. Dat kan een draaiorgel zijn, dat je laat voelen, dat je anders leeft dan je dacht, in een grotere werkelijkheid, “met meer muziek” dan je voor ogen stond. Het kan de ervaring zijn, dat je op een plek bent, waar eeuwenlang veel mensen zijn geweest voor handel en gesprek, vertrouwelijk of ruzieachtig. Het kan een sportief moment zijn, dat je doet denken aan een reeks van sportieve prestaties. Het plaatst je altijd in een grotere wereld, dan je eigen wereld, niet altijd een begrijpelijker wereld.

Ik stel me voor, dat het ook zo kan gaan met Bijbellezen. Dat je opeens dichtbij gehaald wordt en zo als het ware inzoomt op een gebeurtenis in het leven van Jezus. Dat Jezus iets doet of zegt, waarvan je opeens voelt, dat ‘t je hele leven raakt en in een ander licht zet. Dat wat Jezus zegt of doet, ook op jou slaat.

Sommige mensen hebben er dan nog de ervaring bij op sommige Bijbelse plaatsen te hebben rond gelopen. Ook schilderijen kunnen soms een bijzonder licht werpen, accenten leggen, indrukken oproepen. Het belangrijkste is: je leven is geen eiland: je hebt een omgeving, wortels en een toekomst. En die kom je op het spoor door te kijken wat er voor onze tijd allemaal aan de hand is geweest. Zo komt het Bijbelse verhaal over Jezus ook tot ons en het kan worden tot een gelovige sensatie, dat je er door in vuur en vlam komt, dat je er voor gaat…

Ds. Scheltens