Hoe ontstond eigenlijk het Kerstfeest?

Het Kerstfeest gaat terug op een gebeurtenis uit de tijd van de Romeinse keizer Augustus. Dat zou dus 2004 jaar geleden zijn. Maar de wetenschap heeft ontdekt, dat men zich met de jaartelling verteld heeft: Jezus is hoogstwaarschijnlijk geboren 7 jaar “voor Christus”.

Keizer Augustus is een achterneef van de beroemde Julius Caesar, die in het jaar 50 voor Christus in ons land, Nijmegen. Het Romeinse Rijk strekte zich uit van Nijmegen naar Bethlehem. Na Caesar kwam er onrust in het rijk en dankzij de inzet van Augustus kwam het rijk tot rust. Daarom die naam ‘Augustus‘ (= de verhevene, de goddelijke). Typisch dat de geboorte van de Here Jezus in die tijd kwam. Lucas legt er de vinger bij. Alsof hij zegt: kies maar wie wil je hebben, de ene of de andere, Augustus of Jezus.

Is het Kerstfeest begonnen omstreeks het jaar nul of dertig, veertig jaar later?
Nee: in Antiochië is een kerstpreek uit 386 gevonden (van Chrystomos), in Constantinopel is het Kerstfeest voor het eerst in 379 gevierd en in Egypte in 480. In Palestina heeft het geduurd tot de zevende eeuw. De Armeniërs, het oudste christelijke land, viert nog op 6 januari (of enkele weken later pas) het Kerstfeest.

In het gebied rond de Middellandse Zee was 25 december de geboortedag van de onoverwinnelijke god Mithras, die ook door de Romeinen vereerd werd. Ook was het op 25 december bij de Germaanse volkeren de ‘midwinterdag’, de dag van de zonnewende. Dat spreekt tot de verbeelding: de zon wijkt steeds verder weg en zie, daar keert ze weer terug! Zo wordt de opgaande zon een mooi symbool voor Christus, het Licht der Wereld.

Het woord Kerst is afgeleid van Christus; het woord Kerstmis is afgeleid van Christus-mis. Het woord ‘mis’ komt van de laatste woorden van de viering: “Ite ,missa est”= Gaat, uw zending begint. En zo komen we van het Kerstfeest in de wereld, die ontvankelijk is in de donkere dagen van december voor licht en uitzicht. Christus is het Licht en de duisternis kan dat niet teniet doen. Daarom is Jezus als overwinnaar op de macht van verderf en dood de Heer die uitzicht biedt over de grens van dood en verderf. Laat de wereld dat maar horen, want ‘t kan mensen helpen aan hoop die wanhoop verdrijft.

Zo viert de oude christelijke kerk het Kerstfeest ook opgewekt. Schouwburgen en renbanen werden gesloten op last van de keizer! De nacht voor het Kerstfeest stroomden de kerken vol. In de nacht was de eerste dienst, in de morgen de tweede en in de middag de derde – zo belangrijk werd dit feest gevonden.

Dankzij Franciscus van Assisi hebben we de kerststal en dankzij Duitsland de kerstboom. Na het Sinterklaasfeest (van het krijgen) is het goed om Kerst te zien en te vieren als het feest van het géven (van eer aan het Kind van Bethlehem). Hoe ‘t ook allemaal gegroeid is, blijft de zang: ere zij God, Vader, Zoon en Geest!

Ds. Scheltens