Je begrijpt weinig van de wereld, als je vindt dat je niets over geloof mag zeggen

Het christelijk geloof verwondert zich over Gods liefde voor de hele wereld, die in de komst van Jezus Christus is zichtbaar geworden. Die liefde krijgt handen en voeten in toewijding en hulpvaardigheid door wie dat maar wil.

Aan onrustgebieden in de wereld zie je wat er van komt als deze elementaire dingen gaan ontbreken.

Christus als de verpersoonlijking van Gods liefde met gevolgen voor

praktische  hulpvaardigheid voor hongerige en dorstige medemensen

Daarom die uitspraak: ’Je begrijpt weinig van de wereld, als je vindt dat je niets over geloof mag zeggen.’ Dit is een uitspraak van politicus Gert-Jan Segers na een debat met tv-maker Arjen Lubach.

Een uitspraak om even over na te denken. En ook dat debat geeft te denken.

Arjen Lubach is een succesvol televisiemaker en zijn filmpje over The Netherlands  second na Amerika first heeft terecht veel aandacht getrokken.

U hebt de Trump Towers en wij hebben Lee Towers – en zo ging het maar door.

Negenhonderd studenten in Leiden zijn afgekomen op het debat, afgelopen maandag. De rector mocht het startsein geven en hij vroeg hoeveel christenen er in de zaal zaten. Bij het zien van het behoorlijke aantal vingers omhoog, sloeg Lubach de handen voor de ogen. De rector zei: nu Arjen, dat wordt een zware avond voor je.

Arjan Lubach

 ‘Geloven doe je maar thuis’ was het thema. Dat thema lag Lubach wel.

Waarom? Hij zegt: ‘Het is gevaarlijk als wij de onbewijsbare opvattingen van een klein clubje van invloed laten zijn op het leven van iedereen.’

Lubach denk daarbij aan het onderwijs.

En zo zijn er meer geluiden ook in de politiek, die het christelijk onderwijs willen afschaffen. Dat is een teken, dat laat zien uit welke vaatje wordt getapt.

Lubach ziet in het onderwijs alleen ruimte voor ‘empirisch bewezen’ feiten. ‘Als een leraar vertelt dat tien plus tien twintig is en een halfuur later het verhaal over Jona in de walvis als dezelfde natuurkundige waarheid presenteert, is dat erg gevaarlijk. Je moet niet doen alsof dat hetzelfde waarheidsgehalte heeft.’

‘Religie moet ontheiligd worden. Want we weten inmiddels zo veel meer over hoe de wereld in elkaar zit.’

Daarover heb ik dus wat zitten nadenken.

Om te beginnen vind ik het belangrijk om te vragen: uit welk vaatje wordt er hier getapt? Uit welke achtergrond komt dit, uit welke principe – welk beginsel gaat hier zijn gang?

Vervolgens is het goed te weten, dat dit debat uitgaat van het Veritas Forum. Dat is  een christelijk initiatief, in de jaren negentig ontstaan aan de Harvard University in de VS om aandacht te vragen voor levensbeschouwelijke vragen. Het klimaat aan de universiteiten en hogescholen is dat wetenschap draait om onderzoek en feiten, op basis van een humanistische visie die als een gegeven wordt gepresenteerd. Er is weinig ruimte voor een andere denkrichting of discussies over vragen als: waar leef ik voor en welke plaats heeft geloof in mijn studie en werk? In ons land is het Veritas Forum een activiteit van studentenorganisatie IFES, gesteund door Navigators en ForumC. Op negen universiteiten in ons land zit een team dat zo’n forumdebat voorbereidt en organiseert.

En nu over Lubach en zijn gedachten over onderwijs. Het christelijk onderwijs bestaat in ons land naast het openbaar onderwijs. Er valt dus te kiezen. Maar in ons land is het zo geregeld, dat zelfs op de openbare school iets van godsdienstige vorming mogelijk moet zijn, mits er voldoende vraag naar is.

Waarom? Omdat de joodse en christelijke cultuur bepaalde waarden in de samenleving hebben binnengebracht. Het heeft cultuur en kunst tot stand gebracht.

Sommige waarden zijn in de loop der jaren met schade en schande gegroeid naar minder veroordelende waarden en meer naar inspirerende waarden. Zo kunnen we nu zeggen, dat christelijke waarden eerder te maken hebben met zorgvuldigheid en respect en toewijding. En dat de christelijke identiteit niet sterker wordt, als ze zich negativistisch, afkeurend en veroordelend opstelt. Ook zullen haat, terreur en moord niet zomaar in een christelijke identiteit schuilen – al is het verzet tegen Het Derde Rijk van Hitler in Duitsland  vaak een geloofzaak genoemd.

Jona uit de walvis, (detail glas 30 in de St. Janskerk te Gouda)

Als Jonas in de vis zit, bidt hij een gebed en als hij uit de vis komt, gaat hij op oude voet verder, alsof hij van geen redding weet, terwijl hij net gered is.

Waarom zou je kinderen dit unieke roepingsverhaal met die adembenemende samenloop van eigen belang, redding en ondankbaarheid niet mogen vertellen?

Ze voelen op hun klompen aan, dat het andere kost is dan 2 x 2 = 4.

Waarom zo neerbuigend over de opstanding van Christus: iemand die uit een grot kruipt en dan noemen ze hem God? Uit welk vaatje wordt er dan getapt?

Waarom mag het begrip ‘redding’ niet breed uitgemeten worden net als een wiskundesom breed op het schoolbord verschijnt?

En als alle godsdienstigheid vanuit de rijke Bijbelse traditie opdroogt en onder het stof raakt, welk belang wordt er dan gediend?

De dingen hebben hun geheim, zei prof. van den Beukel (hoogleraar natuurkunde Delft) jaren geleden. Ik zeg het hem nog vaak na. En wie dat geheim de nek om wil draaien, verleent hand- en spandiensten met krachten en machten die ons niet blij kunnen maken. Daarom is het spreken over de dingen van geloof en Bijbel alle moeite waard.

Ds. Wim Scheltens