Koningin Beatrix heeft gesproken

In haar Kersttoespraak 2004 zei koningin Beatrix:

“Door de eeuwen heen is in ons land een evenwicht tot stand gekomen tussen vrijheden en verantwoordelijkheden en tussen rechten en plichten. Deze uitgangspunten hebben altijd houvast gegeven en ruimte geboden om met tegenstellingen om te gaan. Hierbij gaat het niet alleen om de wijze waarop mensen elkaar bejegenen maar ook om de waarden van waaruit zij dat doen. Nu worden we geconfronteerd met gebeurtenissen die oude fundamentele normen en beproefde tolerantie onder zware druk zetten. Extremisme, in woord en daad, splijt de gemeenschap. Grenzen moeten dan ook duidelijk zijn en regels gehandhaafd.”

Grenzen en regels die ontspringen aan tolerantie en positieve inzet voor de samenleving, daar gaat het de koningin om. Al 24 jaar houdt ze indringende toespraken. Ze raken de kern van wat een samenleving tot echte samenleving maakt.

In deze Kersttoespraak zei de koningin verder:

“Op zichzelf kan het rechtssysteem nooit voldoende weerstand bieden tegen het zaaien van haat en verdeeldheid. Haat roept altijd haat op. Uitwassen van verstoorde relaties met de eigen maatschappij en misdadig gedrag kunnen overal opkomen en zo een hele samenleving vergiftigen. Vanuit respect voor de vrijheden en overtuigingen van anderen zullen allen daarom zelf beheersing moeten tonen in de wijze waarop zij met hun medeburgers omgaan. Wraak biedt nooit een oplossing. Ondanks de neiging om met kracht op te komen voor eigen overtuiging en opvatting, moeten mensen er toch op kunnen rekenen dat conflicten vreedzaam worden opgelost. In vertrouwen ligt de grondslag voor een goed maatschappelijk verkeer.”

Deze zinnetjes blijven bij mij hangen:
– Extremisme splijt de gemeenschap
– Haat roept altijd haat op
– Wraak biedt nooit een oplossing

Juist woorden als ‘altijd’ en ‘nooit’ geven een gevoelswaarde aan de sfeer van een uitspraak. Conflicten moeten een vreedzame oplossing krijgen. Dat is de hoofdgedachte van de koningin in dit stukje ‘tijdrede’, wat de kersttoespraak weer overduidelijk is.

Ik vind die toespraken kostelijk. Hierin toont de koningin m.i. haar visie op leiding geven en richting geven, haar doelstelling als staatshoofd. Misschien kan de Protestantse Kerk in Nederland ‘s langs gaan bij de koningin voor advies als er weer eens een kanselboodschap moet komen.

Ds. Scheltens