Na 4 en 5 mei – aanmoediging tot moraliteit

 

Het punt van Hitler-Duitsland was de onderverdeling van Übermensch en Untermensch. En het is voor mij duidelijk, dat deze maat, die Adolf Hitler maakt, indruist tegen de maat van God onze Heer. Want de maat der dingen wordt door de Here God nooit gemaakt zonder ontferming, bewogenheid, genade en verzoening. Mijn punt op donderdag 4 mei is geweest: “God noemt je nooit Untermensch, kom nou!”.

‘Laten wij niet vergeten’ – Kerkhoflaan Lunteren 

Het is opvallend, dat het lijkt, alsof er in Lunteren ieder jaar meer mensen komen bij het monument voor de twee minuten stilte. Zo ook vooraf in de herdenkingsbijeenkomst in de Maranathakerk.

In Amsterdam heeft burgemeester Van der Laan zijn punt gemaakt op de Nationale Dodenherdenking 4 mei 2017 op de Dam.

“Op een dag als vandaag beseffen we hoeveel slachtoffers de bezetter heeft gemaakt en hoeveel mensen hun leven voor onze vrijheid in de waagschaal hebben gesteld. We beseffen welke grote verworvenheden als democratie, grondrechten en rechtstaat wij – mede dankzij hen – mogen koesteren en moeten onderhouden.

En we beseffen zodra onverdraagzaamheid de kop opsteekt, dat wij die op tijd moeten bestrijden, zonder zelf onverdraagzaam te worden. Dat zijn wij verplicht aan allen die wij vanavond herdenken.”

“Onverdraagzaamheid bestrijden zonder onverdraagzaam te worden!” Dat heeft burgemeester van der Laan vaker gezegd. Dat zit hem blijkbaar hoog. En dat is niet verkeerd. Dat wijst op een gezonde levenshouding.

Eerlijk gezegd lijkt me de periode van 4 en 5 mei een actuele toonzetting van waar we in onze samenleving voor staan. Herdenken van slachtoffers van de oorlog is indrukwekkend. Op de ‘Erelijst van Gevallenen’ in het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag staan de namen van 18.000 mensen die in de oorlog zijn omgekomen. Naar schatting zijn in de Tweede Wereldoorlog 60 miljoen doden gevallen, onder wie 6 miljoen Joden – de ergste misdaad uit de geschiedenis. Met ontzag – in verbondenheid met de betrokkenen – is herdenken een aanmoediging tot moraliteit. Dankbaarheid jegens mensen, die verzet boden, is op zijn plaats.

Het vieren en doorgeven van vrijheid is een groot goed – geen last, maar een voorrecht! Bij dit alles past heel goed het geloof vanuit de Bijbel in de God van Abraham, Isaac en Jacob, de Vader van Jezus Christus. Bevrijding en redding staan daarbij immers centraal! En als aanzet tot die moraliteit zegt Jezus: “Behandel de ander zoals jezelf behandeld wilt worden!”. Wie het beter weet, moet het maar zeggen…

Deze moraliteit vanuit de Bijbel past bij de geschiedenis van Nederland sinds de laatste vijf eeuwen. En dit is niet alleen een historische verbondenheid, hoewel die oude papieren heeft in ons land.

 Raadhuis Wijkstraat 36, Appingedam

Op het Raadhuis van Appingedam lezen we in het Latijn woorden die betekenen: “Waar geen schaamte is, geen rechtsbescherming, waardigheid, deugd en trouw, is een bewind wankel.”

Dit stamt uit de veertiende eeuw!

Het is nog zo actueel als wat.

De inhoud en achtergrond van 4 en 5 mei geven een toonzetting voor moraliteit in onze dagen. God ziet niemand als Untermensch. Daarom blijven rechtsbescherming, waardigheid en trouw onmisbaar.

Zouden wij dat ook zo kunnen zien?

Ds. Wim Scheltens