Vertrouwen

Jan Terlouw heeft indruk gemaakt op televisie bij ‘De wereld draait door”.

De kern van zijn boodschap was: vertrouwen – iets dat we volgens Terlouw in de afgelopen tientallen jaren zijn kwijt geraakt. Vertrouwen in elkaar, in de politiek, de politiek in de burgers en de grootste verliezer is de aarde. De aarde helpen we met onze welvaart en gebrek aan vertrouwen in hoog tempo om zeep.

Hij maakte dat gebrek aan vertrouwen duidelijk aan het voorbeeld van het touwtje uit de brievenbus, dat je vroeger wel zag en nu nergens meer. Via dat touwtje konden kinderen naar hun vriendjes in huis en ouderen ook.

colimn-20161203-1

Nu leven wij in een dorp. En de achterdeur is gewoon open bij veel mensen.

‘Loop maar achterom’, hoor ik vaak. En als ik aan de voordeur sta, zeggen mensen wel eens: u kunt toch gewoon achterom komen. En dan mompel ik iets van: ja, maar ik weet toch niet of het past, als ik onaangekondigd kom.

Het gaat mij om dat vertrouwen. Dat is een heel punt.

Vertrouwen moet je verdienen, hoor je wel.

Maar vertrouwen op voorhand, tenzij het tegendeel blijkt, vind ik veel sterker.

Gebrek aan vertrouwen wordt gestimuleerd door oordelen, die kort door de bocht tot stand komen. Oordelen zonder goed te overwegen, of je oordeel wel op juiste aannames is opgebouwd.

Daarom vind ik Advent zo’n boeiende tijd.

Daar zie je Zacharias staan naast Maria – niet letterlijk natuurlijk. Beide personen worden getekend als gelovige mensen. Dus daar ligt het niet aan. Maar de een neemt aan wat de engel zegt en de ander aarzelt. Maar Maria en Zacharias zeggen beiden iets, dat op aarzeling lijkt. Zacharias zegt: hoe kan ik weten of dat waar is, dat vader en moeder worden, terwijl we veel te oud zijn daarvoor. En Maria zegt: hoe kan dat, moeder worden, daar ben ik nog te jong voor en ik heb nog geen omgang met een man.

Bij Zacharias wordt het verdere spreken onmogelijk gemaakt – hem wordt een zwijgen opgelegd, opdat hij zich niet langer vertilt aan wat haast niet te tillen is voor een mens. Bij Maria gaat de engel uitleggen, hoe het zal gaan.

Zacharias en Maria hebben op het eerste gezicht beide goede gronden voor wat ze zeggen. Zacharias rekent wellicht te weinig met het onvoorstelbare van de vervulling van Gods beloften. Maria is opener met de vraag: hoe dan?

Op het eerste gezicht goede gronden. Bij nader inzien toch niet even goed.

Dat is Advent: rekenen met een onvoorstelbare vervulling van Gods beloften. En gronden en aannames voor een oordeel kunnen bij nader inzien minder gelukkig zijn.

Daarom pleiten Mozes, de psalmisten, de profeten, Jezus en de apostelen ervoor: laat het oordeel aan God over.

Dan rest ons: vertrouwen op voorhand.

Tenzij het tegendeel blijkt.

En: oordelen is in de Bijbel nooit een eenzaam egocentrisch proces. Er wordt recht gesproken in de poort door anderen dan jezelf.

Advent houdt rekening met het majestueuze van God: Hij, de Rechter van het heelal, Hij komt de volken troosten en Hij komt de aarde richten.

Liefst zie ik de troost als toonzetting van sfeer.

En het richten is een genadige wending in ons lot, want God doet recht.

Dat is Advent.

column-20161203-2

En in de eerste week van Advent 2016 vertelt Jan Terlouw, dat vertrouwen een onmisbare rol vervult. Vertrouwen in de politiek, in de politici.

Maar ook: vertrouwen in de kerkenraad en de dominees.

Vertrouwen in het ziekenhuis en de doktoren.

Vertrouwen in het bedrijf en de bedrijfsleiders.

Totdat het tegendeel blijkt. En wat dan? Rustig overleggen, dat lijkt me het beste.

En luisteren naar goede adviezen is beter dan oordelen op wankele gronden.

En het verwachtingspatroon?

Hoe hoger je dat stelt, hoe teleurstellender het allemaal wordt.

Gelukkig is er één die het vertrouwen nooit beschaamt. Jezus is zijn naam.

Ds. Wim Scheltens