Waarden en normen

Het gesprek in de samenleving over “normen en waarden” is niet van de lucht. Opinie-onderzoekers vonden uit, dat 93% van de Nederlanders last heeft van normvervaging, 60 % noemt het gedoogbeleid te ver doorgeschoten en 88% zegt zich aan normen en waarden te houden. Als dit klopt, ergert 93% zich groen en geel aan 12% van de bevolking. Een kleine minderheid bederft waar een meerderheid aan gehecht is. En 6,4% vindt dat zij zelf moeten werken aan een betere moraal.

Wat zijn waarden? Een waarde is wat het waard is om nagestreefd te worden. We kunnen denken aan gezondheid, verdraagzaamheid, veiligheid, solidariteit, beschermwaardigheid van het leven. Prachtig! In welke volgorde? Wat geeft de doorslag? Want soms kan de ene waarde de andere waarde in het gedrang brengen. Vind je verdraagzaamheid belangrijker dan veiligheid of gaat veiligheid voorop?

Wat zijn normen? Normen zijn gedragsregels, die waarden concreet maken. De waarde “veiligheid” wordt bijvoorbeeld geconcretiseerd in de norm van de maximum-snelheid (120 km/uur – op de autosnelweg). De gedragsregel is, dat ik als automobilist geacht word me te houden aan deze norm.

Bij waarden en normen komt dus de aap uit de mouw, wie je eigenlijk bent! Hoe je je opstelt, welke keuze je maakt.

Dat is ook op de kerk van toepassing. Vind je belangrijker, dat het je zelf naar de zin gaat? Of heb je liever, dat een ander zich ook thuis voelt? Of gaat het ook erom, dat er goed over de Here God gesproken wordt? En in welke volgorde is dit belangrijk voor jou? “Waarden en normen” is wel versimpeld tot ‘fatsoen moet je doen’. Maar er zit veel meer achter. Hoe kom je aan je waarden? Welke achtergrond kies je daarvoor. In de kerk spelen de 10 geboden, de weg van de profeten en apostelen daarbij een grote rol. Om daaruit lijnen naar nu te trekken, is een interessante en belangrijke opdracht. Makkelijk is dat trouwens niet.

Ds. Scheltens