Wat kan en wat niet kan

Na het overlijden van Prins Bernhard heeft het weekblad De Groene Amsterdammer een stuk geplaatst over gesprekken van Martin van Amerongen en de prins. Daarover mocht pas na de dood van de prins geschreven worden. In die gesprekken getuigt de prins over de narigheid rond de Lockheed-affaire: “Ik verkeer nu eenmaal in een positie waarin je nooit en te nimmer wordt tegengesproken, waardoor je het besef kwijtraakt wat kan en wat niet kan.”

Ik denk: dat is nu ook zo belangrijk van de kerk en van vrienden en van een gezin, waarin je leeft. Dat er in liefde gewaarschuwd wordt, dat je niet in de fout zal gaan. Daar hebben we elkaar voor nodig. Dat red je in je eentje niet. Daarom is ‘t zo mooi, dat we weten: God wil ‘t uiteindelijk goed met ons maken, als we Hem dat vragen. Dan zal Gods liefde ons nooit verlaten.

Wat kan en wat niet kan – daar draait het vaak om in het leven. Wat de één vindt kunnen, vindt de ander niet automatisch ook zo. Daardoor ontstaan tegenstellingen, meningsverschillen en conflicten. In de opvoeding is het ook een punt: wat kinderen vinden “kunnen”, stuit bij ouders soms op weerstand. Daarover moet dan gepraat “kunnen” worden.

‘t Is wel wat naïef, als je op oudere leeftijd niet uit jezelf een beetje weet wat kan en wat niet kan. Maar ik zal niet vergeten een mevrouw op de radio, die de kerk verweet haar vader niet van de NSB te hebben afgehouden. In die tijd (‘40-‘45), de tijd die voor Prins Bernhard zo belangrijk is geweest en waarin hij ook belangrijk was voor koningin Wilhelmina en het verzet in Nederland, in die tijd was iets ondernemen tegen de NSB erg gevaarlijk. En reken maar dat de prins in die tijd kon kiezen voor wat niet alleen kòn, maar móest! Hij gaf spontaan aan Joden in Antwerpen geld voor een boot-ticket naar de vrijheid.

Hoe dan ook, de kerk heeft een roeping om mensen te stimuleren op het rechte pad te blijven. Wat het rechte pad nu wel en niet precies is, is moeilijk abstract aan te duiden. In de Bijbel, tien geboden en in het slot van de brieven van Paulus, vind je heel wat aanwijzingen. Zo kun je in concrete situaties wegwijzer zijn voor elkaar. Daarvoor is een gemeente van Christus ook gemeente.

Ds. Scheltens