“… Niet volstrekt moreel verwerpelijk…”

De rechtszaak tegen Volkert van der G., beschuldigd van moord op Pim Fortuyn, heeft een snoeiharde en overduidelijke aanklacht van de officier van justitie opgeleverd. En de advocaten deden ook van zich spreken.
Het ging over het motief. Niet alleen aantasting van de vrijheid van spreken, maar ook aantasten van de democratische rechten – “door deze moord is de rechtsorde in uitzonderlijk ernstige mate geschokt”- zo beoordeelde de officier de motieven van de dader. En de koelheid en het nuchtere berekenen van de dader geeft aanleiding te vrezen dat hij nog eens tot zoiets in staat zou kunnen zijn.

Het was een politieke moord, zie de officier. En juist daarom, zei de advocate, is het niet volstrekt moreel verwerpelijk. Want het is een politieke daad en de daad kun je niet beoordelen alleen afgaande op het motief, zei de advocate.

Ik wreef mijn ogen uit.
… niet volstrekt moreel verwerpelijk? Wat horen we nu?
Een moord uit woede over de populariteit tijdens democratische verkiezingen – is dat “niet volstrekt moreel verwerpelijk”?
Dat is het nu juist wel!
Je kunt tijdens democratische verkiezingen je stem laten gelden. Je kunt ook je stem laten klinken tijdens praatprogramma’s, in ingezonden artikelen in de krant. Je kunt mee discussiëren op avonden voor radio en televisie en in zalen (ook al was dat laatste tijdens de verkiezingscampagne van mei 2002 bij Fortuyn wat erg schaars).

De officier van justitie, mr. J. Plooy zei: “De samenleving behoort trots én zuinig te zijn op de democratie zoals wij die kennen. Alleen daarbinnen kunnen burgers, met het oog op het landsbestuur, een stem vinden voor hun opvattingen, en alleen dáárbinnen kunnen politieke bewegingen opkomen (en al naar gelang de opvattingen in de samenleving zich ontwikkelen, ook weer neergaan). Zo hoort het. En ook alleen zó. Wie de uitzonderlijke daad begaat dat hij het hart van het democratisch proces op criminele wijze en onherstelbaar doorboort, behoort ook uitzonderlijk gestraft te worden.”

Wat betekent het woord ‘moreel’ nog eigenlijk in de verklaring van de advocate “… niet volstrekt moreel verwerpelijk…”? ‘Moreel’ betekent: ‘volgens de moraal’. Nu weet ik wel, dat de moraal van de één niet de moraal van de ander is, maar er zijn toch wel grenzen! Moraal is: “de heersende zeden en gewoonten”, “voorstelling van goed en slecht”.

Als een advocaat, of wie dan ook op straat, zegt, dat een koelbloedige moord ‘niet volstrekt moreel verwerpelijk is, beluister ik: “dat moet kunnen”; maar dat kan toch niet! Volgens mij is de advocate goed van de weg geraakt, om het zo maar ‘s te zeggen. Dat de media hier niet languit overheen vallen, begrijp ik niet. Ik verslikte me.

Ds. Scheltens