Het onbenullige van racisme en antisemitisme

Met steigende verbazing heb ik gezien, hoe topvoetballers van naam en faam door ‘voetbalfans’ minachtend worden toegeroepen om hun huidskleur. 

Langs de lijn staan er dus halve garen te schelden op mannen die kwalitatief sterk voetbal spelen.

Hoe is het mogelijk?

Nu worden “slimme camera’s” geplaatst om racisme bij Nederlandse voetbalwedstrijden tegen te gaan. Bij verdere maatregelen kun je denken aan: puntenaftrek, hogere boetes, een strakkere meldplicht, langere stadionverboden.

Het kabinet en de KNVB nemen het hoog op. “We moeten dit samen doen”, zegt premier Rutte die met minister Grapperhuis van Justitie bij het gesprek zijn geweest.

Op 5 juni 2009 staan bij de poort van het voormalige concentratiekamp Buchenwald bondskanselier Angela Merkel; Bertrand Herz, de voorzitter van het Buchenwald Comité; de sprekende Nobelprijswinnaar Elie Wiesel die Buchenwald overleefde en de Amerikaanse president Barack Obama. 
[bron: Zimbio]

In de bijlage ‘Letter & Geest’ (30/11’19), die ik vrijdag 29 november al bij het dagblad Trouw heb ontvangen, lees ik hoe Ronnie Naftaniel in Middelburg afgelopen donderdag de Etty Hillesumlezing heeft gehouden. 

Het gaat over antisemitisme als ziekte van de ziel.

Weer vraag ik me af: hoe is het mogelijk? Na alles wat we gehad hebben in WO II.

Bondskanselier Angela Merkel gaat komende week vanuit Berlijn naar Auschwitz – voor het eerst in haar functie. Ze zal daar spreken. 

Uit een onderzoek van de European Fundamental Rights Agency blijkt dat van alle gemelde racistische incidenten zo’n 34 procent gaat om antisemitisme. Zo lees ik bij Naftaniel. Ook lees ik bij hem, dat religieuze teksten zoals ‘Zijn bloed komen over ons oen onze kinderen’ (Matteüs 27:25) kwaad doen. Zoals ook de soera uit de Koran: “De Joden verstoppen zich achter de rotsen en de bomen. Maar die rotsen en bomen roepen: oh moslim, oh dienaar van God, er is een Jood achter mij. Kom en dood hem.”

Nu is het bloed van Jezus verzoenend en heel anders dan een oproep om te doden. 

Het is niet goed alles op één hoop te gooien. 

Het is beter te nuanceren en goed onderscheid in acht te nemen.

Naftaniel pleit voor een krachtiger identeit van Joodse mensen. En hij pleit ervoor, dat zich een zelfbewust Jodendom ontwikkelt met een eigen kijk op vraagstukken van milieu, immigratie en welzijn. Zo kom je tevoorschijn uit het duister van racisme, antisemitisme en de slachtofferrol.

Hij heeft ook nog vijf wenken:

1. Koester en bescherm de democratisch instituties en waarden van gelijkheid tussen mensen en socoiale gerechtigheid.

2. Laten burgers en overheden niet wegkijken bij antisemitisme en racisme.

“Voor de wegkijker ben je lucht”, zegt Elie Wiesel.

En laten we geen lucht voor elkaar zijn, zou ik zeggen.

3.  Het mag niet bij mooie woorden blijven: Nederland moet ook een antisemitisme-coördinator krijgen, zoals de Europese Unie, Groot-Britannië en Duitsland hebben.

4. “De luidsprekers van haat”, zoals Naftaniel de sociale media noemt hebben geen  zichzelf  reinigend vermogen. Dus moeten de bazen aangepakt worden, want opzettelijke belediging en aanzetten tot haat is strafbaar. 

5. “Haat is een ziekte van de ziel”, zegt Etty Hillesum en daarom is goede informatie en correctie van negatieve beeldvorming zo belangrijk.

Minachting

Minachting van een ander is zo onbenullig. Want wie ben jij nou helemaal om een ander te minachten? God lief hebben en een broeder of zuster haten – dat kan niet samen gaan, zegt Johannes in zijn eerste brief. Hij argumenteert als volgt: “Iemand kan onmoeglijk God, die hij nooit gezien heeft liefhebben, als hij de ander, die hij wel ziet niet liefheeft.” We hebben het net donderdagavond gelezen in 1 Johannes 4: 20.

Het is een verassend eenvoudig medicijn tegen die kwaal van de ziel, die racisme heet en antisemitisme. 

Beeld van een zwaard dat tot ploegijzer wordt gemaakt 
is een geschenk van de Sovjet Unie aan de Verenigde Naties in 1959.

Belangstelling voor het eigene van de ander – daar word je niet dommer van.

Joods zijn is een geschiedenis vol van volharding, geloof en kracht tegen onderdrukking en uitingen van haat in, zegt Naftaniel. Dat begrijp ik. En als we op zondag in de kerk lezen over het vrederijk in Jesaja 2 of Micha 4, dan komen de zwaarden en speren ter sprake die ploegijzers en snoeimessen worden en het onrecht dat getackeld wordt door rechtvaardigheid. Dat is wat we mogen geloven. Dat we mogen leven in het licht van de HEER. En daar blijven we van op de been.

Ds. Wim Scheltens