Levenskunst

Eerst een lied van Paul van Vliet.

Het lied heet ‘Vreemdeling’

Column 20160709.1

“Ik voel me soms een vreemdeling, in het land waarin ik woon.

Nederland dat land van jou en mij.

Ik voel me soms verloren in het land waarin ik woon.

Is dit mijn vaderland, hoor ik hierbij?

Ik kom er dingen tegen waar ik de oorsprong niet van snap

en vraag me af: heb ik niet opgelet?

Kan iemand mij vertellen:

is dat allemaal van ons?

Hoe komt dat hier? Wie heeft dat neergezet?

Waar komt die achterdocht vandaan,

wie heeft die twijfel meegebracht?

Dat domme navelstaren van vandaag?

Waarom zo onverschillig?

Wie heeft ons hufterig gemaakt,

onzeker, besluiteloos en vaag?

Ik voel me soms een vreemdeling in het land waarin ik woon.

Nederland dat land van jou en mij, ik merk dat ik veel kwijt ben

in het land waarin ik woon.

Het lijkt soms een land van vroeger en voorbij.

Waar zijn toch al die dingen waar ik zo van hield?

We waren dan wel klein maar hádden wat.

Hoe kan die vrolijkheid nou weg zijn en die tintelende hoop?

Is er iemand hier geweest die heeft ‘t geját?

 

Waar is die Nederlandse lef? Waar onze originaliteit?

En waar is de verdraagzaamheid van toen?

Waar dat voor niets en niemand bang met onze wereldwijde blik?

We moeten het daar nú toch juist mee doen!

Ik wil dat niet: een vreemdeling zijn in het land waar ik in woon.

Ik wil hier ook niet weg of hier vandaan, want hier moet het gebeuren.

Hier zijn wij neergezet, dan moeten wij hier samen verder gaan.

En als wij blijven bouwen aan de toekomst van dit land met visie en een nieuwe lijn, met ruimte in ons hart en een uitgestrekte hand zal zelfs een vreemdeling hier geen vreemdeling meer zijn! “

“Een nieuw monument op de Dam? Zeker een Klaagmuur met een zeurdeur…”

Opeens kom ik op het spoor van Paul van Vliet.

En zijn grappen en grollen met een ernstige ondertoon laten weer zien, waarom het gaat: niet bij de pakken neerzitten, maar aanpakken en opbouwen zonder af te kraken. Dat noem je levenskunst!

Zo is de vraag: ‘waar komen we vandaan?’ altijd zinvol.

We komen uit een situatie, waarin het Bijbels getuigenis meer doorwerking in de samenleving had dan in de huidige tijd.

Column 20160709.2

Ramen van Chagall in het Hadassa ziekenhuis te Jeruzalem. 

Van het nieuwe Jeruzalem wordt gezegd: er zal geen ziekte, dood en rouw meer zijn.

Toch heeft het begrip ’vreemdeling’ in de Bijbel tot op de dag van vandaag iets te zeggen. ‘Vreemdeling en bijwoner’, dat slaat op de levenshouding, dat we hier geen blijvende stad hebben – wel het burgerrecht van Israël met een nieuw Jeruzalem. Ondertussen mogen vreemdelingen volgens de tien geboden mee genieten van de rustdag, en volgens Leviticus 19 de op de grond gevallen aren en vruchten oprapen. ‘Vreemdeling’ heeft ook iets in zich van: misschien wel een engel – denk aan Abraham, Gideon en de barmhartige Samaritaan.

Alle vreemdelingen zijn vast geen engelen. Maar er kan – zonder dat je het weet – wel iemand als een engel tussen zitten. En dan is het toch maar even mooi, dat je gastvrij geweest bent!

En soms kan het zo zijn, dat een vreemdeling iets engelachtigs in je los kan maken.

Dat je daar oog voor krijgt, heeft allemaal te maken met levenskunst!

Ds. Wim Scheltens

(De eerste vier weken verschijnt er geen column i.v.m. de vakantie)