Op de zondag na Pinksteren

In de liturgische beweging is het jaren zo geweest, dat de zondagen na Pinksteren doorliepen tot de laatste zondag van het kerkelijk jaar. En die laatste zondag valt eind november – een week voor Advent.

Dan heten de zondagen: ‘na Pinksteren’, de eerste, de tweede, de derde (enz.) zondag na Pinksteren. Dat heb je zo’n 23 zondagen na Pinksteren.

Daar is verandering in gekomen.

De zondag na Pinksteren heet nog steeds ‘Trinitatis’ – drie-eenheid.

De zondag erna is de eerste zondag na Trinitatis. En verder heten de zondagen een tijd lang: “in de zomer” of “in de herfst”.

Als je zo’n zondag “na Pinksteren” noemt, heb je kans dat het werk en de kracht van de Geest nog goed kan doorwerken.

Nu schuiven we naar de natuurlijke loop der dingen. Zomer en herfst zijn aanstaande. Daar kan ik dan weer bij bedenken lied 747: “Eens komt de grote zomer”. En dan vervult God weer een hoofdrol, want dan nodigt Hij de mensen uit om op hun plek te komen.

Niet een plek, die de mensen zelf hebben bedacht.

Maar een plek waar God je verwacht.

Dat is ook van nu: je wilt je levensplan ontdekken.

Of dat je zelf een levensplan ontwerpt en dat je langs die lijnen verder werkt.

Zomer en herfst, zoals ook het voorjaar, brengen ons in verbinding met de natuur in haar pracht en praal. Ja, je ziet in de bossen en duinen en tuinen wel eens een nog niet geheel opgegeten prooi liggen. Dan is de natuur soms wel guur.

Zo heeft de natuur verschillende kanten. Goede en kwade En dan begrijp je opeens, waarom de tien levenswoorden (tien geboden) zo’n zegen zijn:  het kwade moet ingedamd worden en het goede moet ruim baan krijgen. En daar kun jij aan meehelpen. Je kunt ook tegenwerken. Dat kan allemaal. En God nodigt je uit om méé te werken: niet doden, niet liegen, niet stelen, niet bedriegen of kwaad spreken, niet roddelen.

Dat ‘niet’ wijst op grenzen, waarover je beter niet heen kunt gaan.

Leven en laten leven en ‘breng eens een zonnetje’.

Wat in het Pinksterweekend allemaal tot ons kwam rond de dood van de twee meisjes, Romy en Savannah, heeft ons ontdaan gemaakt. Hoe is dat allemaal mogelijk in onze eigen gemoedelijke buurt? Dat is het eerste: ontreddering, verbijstering.

Het tweede is: voorbede voor de families van slachtoffers en daders. Dat is gebeurd met Pinksteren – in onze diensten ook. Dat is eigen aan christelijk geloof en kerk: dat we bidden en onze ontreddering brengen voor het aangezicht van God. Dat we dus niet raaskallend oordelen, zoals op internet en via borrelpraat gebeurt. Daarin kan ons geloof een andere gedragslijn mogelijk maken.

En het derde is: opnieuw nadenken over de norm voor omgaan met elkaar. En dan niet als een wet, maar als een gedragslijn, waar je vreugde en voldoening aan kunt beleven. Dat kan beter niet dicterend, maar juist in gesprekken met elkaar kun je dit soort dingen noemen.

Nee, we weten ons niet goed raad met het drama waarbij de ene 14-jarige het slachtoffer wordt van de andere 14-jarige. Dat is een drama aan alle kanten. In de kern is de oorzaak van dit drama: een grens overgaan, die je beter niet kunt overgaan.

Het Joodse Pinksteren viert feest omdat God de wet aan Mozes heeft.

De Heilige Geest schrijft die wet in ons hart, als het maar even kan, zegt Jeremia (31:33). Dat is zo mooi, dat de norm voor eerbied voor het leven niet alleen op papier staat, maar ook in ons hart terecht komt. Dat is nu typisch het werk van de Geest, die de letter hanteert voor een hoger doel: in jou een innerlijk bewustzijn aanscherpen. Ik kan daar zo enthousiast van worden, als je zulke dingen overdenkt vanuit de Bijbel…

Laat dat maar doorwerken, ook in de zomer en in de herfst.

Ik verwonder me erover dat die namen van de zondagen na Pinksteren zomaar zijn veranderd. Nu zegt een naam niet alles, hoewel het wel een beeld oproept. Maar dat de Pinkstergeest een gids blijft gedurende heel de zomer en de herfst vind ik ook wel een mooi signaal. Je staat er niet alleen voor. En je bepaalt ook niet in je eentje wat goed of kwaad is.

Je hebt een gids, van hoger hand, een kracht uit de hemel, een geestelijke TomTom. Onze hemels Vader denkt aan veel goeds voor ons…

Ds. Wim Scheltens