Respect

Deze week vraag ik aandacht voor het kleine woordje ‘respect’.

Het is een woord dat niet (meer) vanzelf spreekt.

1. Volgens de Amerikaanse nieuwszender CNN ligt het antisemitisme als een schaduw over Europa.

2. De heren van de voetbalgein trappen niet alleen tegen de bal maar ook tegen de schenen. Studenten die iets van respect vragen voor hun eigenheid worden weggezet als snotneuzen zonder karakter, die te slap zijn om voor zichzelf op te komen. Gevoelloos over gevoelskwesties praten is een uiting van respectloosheid voor mensen die met iets zwaars in hun leven hebben te kampen. Het is ook een kwestie van gebrek aan respect voor gevoeligheden die te maken hebben met het omgaan met een minderheidspositie. 

3. We hebben hier ook van de week nog in de Brief van Jacobus gelezen. Over oordelen, dat je de ander maar beter niet kunt beoordelen. Jezus voegt daar in de Bergrede aan toe, dat met de maat waarmee jij oordeelt, zul je geoordeeld worden. We hebben ontdekt, dat bij een zakelijk geschil of bij een meningsverschil het belangrijk zou zijn, dat je respect hebt  voor de ander en je niet mee laat slepen in respectloos gedrag, ook als de ander je tart!

Dat zijn drie gezichtspunten in deze week, die aan ‘respect’ raken.

Joden ’hebben te veel invloed in de media en de politiek’, vindt een vijfde van de ruim zevenduizend ondervraagde Europeanen. Joden ‘spelen bovendien een te grote rol in de zakenwereld en de financiële sector’ vindt een kwart van de ondervraagden. Ongeveer evenveel ondervraagden zijn van mening dat Joden in Europa ook te veel invloed uitoefenen ‘in conflicten en oorlogen over de hele wereld’.

Dat is ongeveer eenzelfde typering als in de crisistijd van de vorige eeuw en vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Wat Joods leven in Amsterdam heeft betekend, wat in de journalistiek, kunst en wetenschap is neergezet, blijft onbekend bij het grote publiek.

Het hedendaagse antisemitisme wordt vooral ingegeven door weerzin tegen wat Joden doen in deze tijd, vooral met de staat Israël. Zo lees ik bij CNN.

De VVD en ChristenUnie pleiten voor hogere straffen voor antisemitisme. Zij willen ook een ‘nationaal coördinator’ voor het bestrijden van Jodenhaat en meer aandacht in het onderwijs voor de positieve invloed van de Joodse gemeenschap. 

Zo’n nationaal coördinator kan adviseren hoe om te gaan met meldingen, hoe die worden geregistreerd en hoe we ervoor zorgen dat het loont om aangifte te doen.

Een goede aangifte met de mogelijkheid om aan te geven dat iets antisemitisch is, zal moeten doorklinken in vonnis en strafmaat. 

Nu willen de KNVB en minister van Engelshoven (Emancipatie) gaan praten over de aanpak om homofobie in de voetbalwereld tegen te gaan. 

Dat lijkt me beter dan de eerste reactie van de minister, dat ze met de mannen van de voetbalgein zou gaan praten. Dat zou wel veel te veel eer voor die heren zijn.

Ik heb op mijn netvlies een student, die zich weer pijnlijk herinnert, dat hij als tiener uit de kleedkamer van de jongens werd gezet, omdat hij geen man zou zijn. De tranen vloeiden rijkelijk op weg naar huis. Maar onderweg wilde hij ook weer de tranen laten drogen om thuis niets te laten merken. Zoiets zal maar over je broer gaan, of over je zoon of kleinzoon. Dat is toch hartverscheurend.

Willen we zo met elkaar omgaan: lekker dansen op elkaars gevoelens?

Ik denk nog even aan de Brief van Jacobus, die in het vierde hoofdstuk de kernvraag stelt: wat is de bron van al jullie ruzie en conflicten? Ja, hoe komt dit toch?

Omdat je geen respect hebt voor elkaar. Omdat je de glans van Gods liefde en  scheppingsvreugde niet in elkaar herkent. Omdat je te weinig beseft van het geheim van ieders eigenheid. Omdat je niet aan Adam denkt, die in het scheppingsverhaal van Genesis (2:7) de adem in de neusgaten geblazen krijgt, opdat hij kan leven.

Dat je dus gelijk Adam leeft op de adem van Gods gunst.

Deze basale dingen kunnen werken als voedingsbron voor respect.

Ds. Wim Scheltens