Solidariteit met mensen in moeilijkheden

Begin deze week is er een top in Istanbul (Turkije) geweest van regeringsleiders, en hulpverleners over de omslag van noodhulp naar betere hulp voor slachtoffers van conflicten, klimaatverandering of natuurgeweld. Premier Rutte en minister Ploumen zijn er ook geweest. Noodhulp bestaat vooral uit onderdak, voedselpakketten en schoon drinkwater. Er is weinig aandacht voor de mentale gezondheid van de getroffenen. Daarom besteedt ons kabinet  7 miljoen extra voor onderwijs in crisisgebieden. Het gaat om kinderen die leven in oorlogsgebieden of zijn getroffen door natuurrampen. Vorig jaar ging het daarbij om ruim 75 miljoen kinderen.

(Natuur)geweld stelt mensen bloot aan zeer stressvolle ervaringen als verlies van huis en haard, geliefden en geborgenheid en waardigheid. Dat gaat vaak gepaard met angst en wanhoop. Een humanitaire noodsituatie als oorlog slaat diepere wonden dan alleen de zichtbare, fysieke gruwelijkheden.

Dat geldt zeker voor de 250 miljoen kinderen die opgroeien in conflictgebieden. Zij zijn getuige van geweld, moeten soms zelf meevechten of verliezen familieleden. Dagelijkse zekerheden en structuren als school en vrienden verdwijnen.

Column 20160528.1

Kinderen verdienen alle hulp bij het leren omgaan met deze verschrikkingen. Hoe langer zij verstoken blijven van de nodige psychosociale steun, hoe heftiger hun onzichtbare littekens zijn. En juist jongeren moeten hun land weer opbouwen na een oorlog. Dat kan alleen in gezonde gemoedstoestand.

In de conferentie is het vooral gegaan om de volgende punten:

– de noodzaak om meer te doen om crises te voorkomen en beëindigen;

– de aanpak van grondoorzaken van conflicten;

– respect voor het internationaal humanitair recht (inclusief toegang tot

getroffen bevolking te allen tijde);

– de samenhang tussen humanitaire en ontwikkelingsvraagstukken;

– het centraal stellen van de stem van de getroffen bevolking met nadruk

op de meest kwetsbare personen;

– het bouwen aan een effectief en efficiënt humanitair systeem dat beter in

staat is om in de humanitaire noden te voorzien;

– de noodzaak daar betrouwbare en duurzame financiering voor te vinden.

Een van de centrale punten van de top is het streven naar een betere samenwerking tussen donorlanden en hulporganisaties..

Helaas is eigenbelang een belangrijke drijfveer voor veel donoren en neemt de bereidheid om te geven pas echt toe als de dreiging maar groot genoeg wordt. Dat werd maar weer eens bewezen tijdens de ebolacrisis in West-Afrika. De wereld werd pas echt wakker toen er ziektegevallen in Europa en de VS opdoken.

Zou een betere samenwerking nu het punt zijn?

Of gaat het toch meer om wat we noemen: een mentaliteit, een gezindheid?

Column 20160528.2

Dit is Paulus ten voeten uit (Romeinen 8)

Helpen van mensen in nood en vooral ook kinderen in nood, is een kwestie van gezindheid. Dan gaat het over normen en waarden, motivatie en hulpvaardigheid.

Save the Children is een organisatie die voor kinderen opkomt. Die wil alle kinderen op de vlucht binnen een maand onderwijs laten krijgen. Dat is niet alleen hulpvaardigheid, maar ook ter voorkoming van erger. Anders lopen ze kans om misbruikt te worden, te vroeg te moeten trouwen of in handen te vallen van mensenhandelaren.  Men wil ook een ‘Veilige Scholen Verklaring’. Vaak worden scholen gebombardeerd, ingezet als militaire uitvalsbases, wapenopslagplaatsen of martel­centra. Daarmee worden scholen militaire doelen. Dat geldt ook voor ambulances, hulp­verleners, ziekenhuizen, hulp­konvooien. Ze liggen vaak onder vuur of het werken wordt ze onmogelijk gemaakt.

Werelddiaconaat helpt ons als christelijke gemeente niet alleen aan onszelf te denken. Hoezeer zelfonderzoek ook nuttig kan zijn. Of de vrucht van de Geest wel voldoende in jou kan doorwerken… En daar gaat het ten diepste om!

Ds. Wim Scheltens