Voorwaarts

 

De commentaren buitelen over elkaar heen om het verschijnsel te duiden.

Ik bedoel het verschijnsel dat Thierry Baudet met zijn Forum voor Democratie zoveel wind in de zeilen heeft gekregen, dat het de grootste partij in de senaat is geworden. Ook al gaat het om 14,4 % van de mensen die op 20 maart 2019 zijn komen stemmen.

Er zijn typeringen gemaakt: ‘de Grote Charlatan’ (Youp van ’t Hek in NRC); of ‘de Volksmenner’ (Koos Dijksterhuis (in het dagblad Trouw). Eerlijk gezegd vind ik zulke typeringen meer zeggen over wie ze gebruikt dan over wie ze gaan. Lost het wat op, als je iemand wegzet als niet ter zake doende? Erger: welk mensbeeld schuilt daar achter?

Er zijn vergelijkingen gemaakt.

1. Met de jaren dertig en de Bruinhemden – door Kees Boonman (radiojournalist Avro/Tros). 

2. Met Pim Fortuyn, de flamboyante spreker met zijn ‘At your service’.

Vergelijkingen met de NSB of Anne Frank schieten per definitie tekort, omdat die tijd onvergelijkelijk is met wat wij nu beleven. De Nazi-sfeer met de meedogenloosheid en wreedheid, zoals wij die ook kennen uit de Bijbel van de Assyriërs en uit het heden van IS moet echt onvergelijkbaar genoemd worden met West-Europese verhoudingen in de politiek.

Die tweede vergelijking (met Pim Fortuyn) vind ik nog wel interessant. De heer Baudet heeft ook iets van een hang naar het overzichtelijke verleden met niet te grote scholen die deden waar ze voor waren met een kindvriendelijke sfeer en ondertussen een stevige gezagsstructuur konden handhaven. 

Ook de werkelijkheid van de Europese Unie wordt ingeruild voor heimwee naar de EEG, met vooral economische verbondenheid. Dus geen euro, geen gezamenlijk buitenlands beleid, geen vrij verkeer van mensen die elders willen werken en geen open grenzen tussen de lidstaten.

Geopende rotsgraf in de Graftuin van Jeruzalem: mythisch? Ik denk ‘t niet!

Thierry Baudet heeft ook net als Pim Fortuyn een geseculariseerde post-christelijke sfeer voor ogen. In zijn toespraak na de verkiezingswinst geeft hij dat treffend aan: 

“Wij weten als FvD’ers dat je de metafysische grondslagen van het christendom niet hoeft te aanvaarden, om toch de wederopstandingsgedachte als leidend motief van de westerse beschaving te kunnen aanvaarden. Iets dat dood leek, iets dat voorbij leek, iets dat achter ons zou liggen, iets dat definitief achter ons zou liggen, dat kan, zo weten wij, weer tot bloei komen. Het idee dat iets dat dood was, iets dat voorgoed voorbij was, weer tot bloei kan komen, precies dat is onze leidraad, ons leidende motief, ons levensmotto. Want wij zijn de partij van de Wedergeboorte. Van de Renaissance. Dat is wat wij willen bewerkstelligen, en het is nooit urgenter geweest dan nu om dat te bewerkstelligen. Nooit noodzakelijker geweest dan nu, dat mensen van goede wil de handen ineen slaan. Om de banden met onze tradities te herstellen. Om onze kracht te hervinden en nieuwe kruisbestuivingen tot stand te brengen. Om al het goede dat we in de wereld kunnen vinden te verbinden met onze oude wortels en zo ons land weer te laten bloeien.” 

Wat minder in de smaak is gevallen bij journalisten en wetenschappers is dit citaat:

“Ons land maakt onder deel uit van die beschavingsfamilie. Maar net als die andere landen van die boreale wereld, worden we kapotgemaakt door mensen die ons juist zouden moeten beschermen. We worden ondermijnd door onze universiteiten, onze journalisten, door de mensen die onze kunstsubsidies ontvangen, en die onze gebouwen ontwerpen. En bovenal worden we ondermijnd door onze bestuurders. Een kliekje, een kliekje omhooggevallen netwerkers, beroepsvergaderaars, mensen die nog nooit een boek hebben gelezen in hun leven, en geen idee hebben wat op de langere termijn de belangrijke issues zijn. Zij beheersen helaas de besluitvormingsorganen van ons land en maken in een merkwaardige mengeling van onkunde en cynisch eigenbelang keer op keer de verkeerde keuzes. Niet lang meer!”

Tot zover de heer Baudet.

Nu heb ik een hogere pet op van bestuurders in de democratisch gekozen lichamen van gemeente, provincie en parlement. Van onderzoeksjournalisten kan ik vaak veel leren. De gezondheidszorg in ons land heeft een hoog niveau en als ik daar eens mee in aanraking kom, heb ik daar grote achting voor. 

Op de universiteit waar ik heb mogen studeren heb ik veel geleerd vanuit de boeken, maar ook van hoe docenten met die boekenwijsheid om zijn gegaan. En vooral de gesprekken met docenten over de leerstof, de wetenschap, het leven en de samenleving draag ik met voldoening mee in mijn herinneringen. Kritisch denken leer je ook op de universiteit. En verantwoordelijkheid dragen leer je ook in werkgroepen en commissies – dat is een gouden leerschool.

Daarover zal de heer Baudet vast ook wel genuanceerder denken dan hij op woensdag 20 maart verteld heeft. En klimaatbeleid vraagt om meer visie dan het jongleren met allerlei cijfers van wetenschappelijk onderzoek en die vervolgens te laten buikspreken.

pastedGraphic_3.png

Luisteren met een open oor

Weet u wat ik denk? We moeten voorwaarts en we kunnen niet terug naar onze heimweegevoelens. En neem elkaar ondertussen alsjeblieft wel serieus en ga met elkaar in gesprek. Probeer door onderhandelingen te komen tot een vorm van samenwerking in de provincies, zoals ze in Zuid-Holland proberen. 

Ach, politiek is wat anders dan vechten tegen windmolens… 

Ds. Wim Scheltens